Yeni Umutlara : Uzak Doğu Yeni Yıl Gelenekleri

Koskoca bir yılı devirip, yepyeni bir yılı karşılamak, iyi dilekler dilemek, yeni umutlar beslemek hiç şüphesiz hepimiz için olmazsa olmazların belki de en heyecan vericisi.

Yeni yılda hepimizin hayallerimize ve umutlarımıza dair gerçekleştirmeyi istediğimiz ya da hayal ettiğimiz bir sürü şey var. Aslında hayallerimiz bildiklerimizle sınırlıdır, gelin biraz da bildiklerimizin ötesindeki Uzak Doğu’ya, ‘’yeni’’ umutlara gidelim. ‘’Yeni umutlar, yeni hayaller’’…

Aşağıyı okumadan önce dilek dileyin 😊
Aşağıyı okumadan önce dilek dileyin 😊

Tabii ki önceliğimiz, Asya’nın dev ülkesi Çin. Kendi takvimine göre Çin Yeni Yılı, her yıl değişen miladi takvime göre 21 Ocak -20 Şubat dönemine rastlayan bir günde kutlanıyor. Kutlamalar ‘’Geleneksel Yılbaşı’’ adı altında da olsa, ‘’Bahar Bayramı’’ olarak da anılıyor.

Peki neler mi yapılıyor? Hiç şüphesiz Çinliler’e ait bir kutlama denildiği zaman, aklımıza ilk olarak ejderha ve aslan kostümü giyenlerin dansları geliyor. Tabii bu detaylarda kırmızı rengin de gücünü unutmamak gerekiyor. Ayrıca kutlamalarda kullanılan kestane fişeklerinin ve davulların da, kötü ruhları korkuttuğuna inanıyorlar. Bu yüzden Çinliler için yeni yıl, deyim yerindeyse gümbür gümbür geliyor. 😄 Evlerde ise çam ağaçlarının yerine, kağıt çiçeklerle ve madeni paralarla süslenen para ağaçları en güzel yerlerini alıyor.

Bu bahar başka bahar...
Bu bahar başka bahar…

Kutlama öncesinde tüm aile sofrada toplanıyor. Yenecek olan bu güzel yemek öncesi gerçekleştirilen bir adet daha var; yemekten 24 saat öncesine kadar herkes evdeki bıçaklarını saklı tutuyor. Çünkü bu yemek öncesi birinin bıçakla herhangi bir yerini kesmesi  ‘’şanssızlık’’ olarak yorumlanıyor.  Yemekler ise beden ve ruh açısından arınabilmek için, vejetaryen olarak hazırlanıyor. Geçtiğimiz yıl Horoz yılını kutlayan Çin’de, bu yıl Köpek Yılı olarak kutlanacak.

Çin'de bu yıl sadakat yılı desenize 😊
Çin’de bu yıl sadakat yılı desenize 😊

Şimdi biraz sağa kayıyoruz ve geliyoruz Japonya’ya. Genellikle 31 Aralık- 4 Ocak arası kutlanan yeni yılda, birçok ülkede yapılan temizlenme, arınma gibi ritüeller burada da listenin en başında yer alıyor. Yeni yıla temizlenmiş evde girmek adeta bir kural. Temizlikten sonra ise, aileyi temsil ettiği düşünülen, Japonlara özgü minik seramik bebekler evin her köşesini kaplıyor. Yine ilk gün adetlerinden biri olan tapınak ziyaretleri yapılarak, iyi dilekler dileniyor. Bunun yanı sıra, Japonya’da çok eski bir gelenek olan Otoshidama için yapılan özel hazırlıklar da unutulmuyor.

Ne de heyecan vericidir; o zarfı açmak...
Ne de heyecan vericidir; o zarfı açmak…

Bu geleneğe göre her yeni yılda, renkli ve süslemeli zarflar içinde çocukların yaşlarına uygun miktarlarda para dağıtılıyor. Yine bizlerin de sıkça yaptığı ve sevdiğimiz bir alışkanlık olan yeni yıl kartları yollanıyor. Ve tabii ki her kutlamanın vazgeçilmezi olan sofralar… Japonlar, kutlama yemeğinde geleneksel pirinç topları keki Mochi’yi hazırlıyorlar. Ayrıca ekşi bir portakal türü olan Daidai’de, Mochi’ye eşlik eden bir dekor olarak kullanılıyor ve kutlamalar sonrasında afiyetle yeniyor.

Adamların tatlısı bile sanat...
Adamların tatlısı bile sanat…

Burada belki de hepimizin duymaktan en çok keyif alacağı bir gelenek daha var. 😄 Yılın ilk ve en büyük indirim zamanı bu dönemde gerçekleştiriliyor. Bütün dükkanlar indirime giriyor ve yılbaşı tatili bitse bile, 1 hafta boyunca tüm sokaklar ve dükkanlar alışveriş sever insanlarla dolup taşıyor. Hareketli geçen bu özel gecenin sabahında ise, halkın bir kısmı yeni bir günü Fuji Dağı’nda, güneşin doğuşunu seyrederek karşılıyor.

Yılbaşı tatili bitse bile, alışveriş bitmez.
Yılbaşı tatili bitse bile, alışveriş bitmez.

Şimdi de takvimlerden Ay…Aylardan Şubat. Yer Güney Kore. Halk yeni yılda, yani Seollal Bayramı’nda öncelikle ebeveynlerinin mezarlarını ziyaret ediyorlar. Bayram sabahında, hamurdan yapılmış ve bir yaş daha yaşlanmayı engellediğine inandıkları Ttokkuk (Pirinç Keki Çorbası) yemeğini yiyorlar ve Hanbuk denilen geleneksel elbiselerini giyerek, çeşitli oyunlar oynuyorlar. Diyoruz ve güneye iniyoruz. Adının bile sıcaklık hissini verdiği güneyde, kutlamalarda daha sıcak bir hal alıyor.  😄

Bayramlıkları giymenin verdiği mutluluk😊
Bayramlıkları giymenin verdiği mutluluk😊

Tayland, eski adıyla Siyam, resmi adıyla Tayland Krallığı… Burada yeni yıl kutlamaları (Songkran), Nisan’ın ikinci haftası, yani ülkenin en sıcak günlerinde başlıyor. Ve tabii ki kutlamalara su eşlik ediyor. Halk, yeni yılı karşılama adı altında kutladığı bu 3 günü, ferahlamak ve arınmak için su dökerek geçiriyor. Tahmin edilenin aksine bu, Tayland halkı arasında büyük bir ‘’Saygı’’ ifadesi anlamına geliyor. Dolayısıyla hem eğlenceli hem saygılı ve biraz da ıslak bu kutlama sırasında darılmaca gücenmece olmuyor.  😄

Sen o fille başa çıkabilir misin? 😊
Sen o fille başa çıkabilir misin? 😊

Ama bu arada suyun getirdiklerinin yanında, götürdüklerini de unutmamak gerekiyor. Geleneklere göre, bu sıcak dönemde suyun azalmasından ötürü, göl ve nehirlerden balıklar toplanarak evlerde muhafaza ediliyor. Songkran dönemi bittikten sonra da tekrar suya bırakılıyorlar.  Songkran Festivali yani yeni yıl, Thailand, Laos, Myanmar ve Kamboçya gibi diğer Asya ülkelerinde de kutlanıyor.

Bazı ıslak yüzlere pudra püskürtüldüğü doğrudur. 😳
Bazı ıslak yüzlere pudra püskürtüldüğü doğrudur.

Uzak Doğu’nun gözbebeği Vietnam’da da yeni yıl kutlamaları, yani Tết, Çin ile aynı zamanda kutlanıyor. Çin Yeni Yılı’ndan türetilen bu kutlama, aynı zamanda baharın gelişini de simgeliyor. Vietnam’da da kutlamalar sebebiyle aileler bir araya geliyor. Hanoi, Ho Chi Minh ve diğer şehirlerde dahil olmak üzere, sokak partileri ve geçit törenleri düzenleniyor. Yine her yeni yılda hepimizin yaptığı gibi, yeni yıl dilekleri dileniyor, ev oturmaları, yaşlıları anma, çocuk ve yaşlılara para verme ve dükkan açma gibi ritüellerde yerine getiriliyor.

Oldum renga rengarenk😊
Oldum renga rengarenk😊

Son olarak festivalden festivale koşan Hindistan’da da yeni yıl için beklenti büyük. 😄 Aralık ayının 25’inde yeni yılı kutlayan Hindistan’da, özellikle Mumbai, Kerala ve Goa bu kutlamaları yaygın olarak gerçekleştiriliyor. Öyle ki Hindistan için, yılbaşı kutlamalarında en renkli ülkelerden biri diyebiliriz. O gün herkes rengarenk çiçekler takıp, canlı renklerdeki giysiler giyiyor. Özellikle Hintli kadınlar baharı anımsatan, sarı, turuncu ve beyaz çiçeklerle kendilerini süslüyorlar.

Hintlilere yeterki kutlama olsun.😊
Hintlilere yeter ki kutlama olsun.😊

Ve sadece kendileriyle yetinmeyip, tüm çevreyi , muz ve mango ağaçlarını da süslüyorlar. Ritüeller sadece süslemelerle de kalmıyor. Bu güne özel, içinde kutsal eşyaların bulunduğu kutuları da uyumadan önce, baş uçlarına yerleştiriyorlar. Çünkü bu inanış, onlar için yeni yılda ”bolluk ve bereket” anlamına geliyor.

Uzak Doğu’da iyi dileklerle umutlara hazırlık yapılırken, biz de bu yazıyı okuyan herkesin umutlarına ve hayallerine sımsıkı sarıldığı, bol bol seyahat ettiği bir yıl olmasını diliyoruz.😄

Bol bol seyahat dileyin😊
Bol bol seyahat dileyin😊