Songkran: Tayland Su Festivali

Songkran Festivali (Sanskritçe Astrolojik Geçiş anlamına gelen Sankranti kelimesinden türemiştir) Tayland’da 13 Nisan – 15 Nisan tarihleri arasında kutlanılan geleneksel yılbaşı festivalidir. Güney ve Güneydoğu Asyada kullanılan bir çok takvimdeki yılbaşı tarihleriyle kesişmektedir.
Görsel
Uzun bir süre festivalin tarihi astrolojik hesaplarla her sene değişmekteyken şimdi artık sabit olarak kullanılmaktadır. Bu tarihlerin haftasonuna geldiği seneler haftasonu atlanarak bir sonraki haftaiçi günleri tatil ilan edilmektedir. Eğer bu tarihler bu sene olduğu gibi hafta ortasına denk geliyorsa tatil birleştirilerek bir önceki Cuma gününden bir sonraki Pazartesi gününe kadar uzatılmaktadır. Songkran Festivali Tayland’ın sıcak dönemine denk gelmektedir ve kurak sezonun sonunu işaret eder. 1888 yılına kadar Songkran resmi yılbaşı olarak kullanılmıştır. Daha sonra 1940 yılına kadar 1 Nisan, 1940’dan beri de 1 Ocak resmi yılbaşı tarihidir. Geleneksel Tay Yılbaşı olan Songkran ise milli tatil ilan edilmiştir.

Görsel

Songkran’ın en belirgin kutlanma özelliği su dökmektir. İnsanlar su dolu kaplar ve su silahlarıyla sokaklara doluşurlar. Yol kenarında ellerinde bir bahçe hortumuyla bekler ve geçen herkesi ıslatırlar. Ancak bu festivalin tek ana aktivitesi değildir. Songkran festivali Taylıların ailelerini ziyaret ederek, yaşlılarına hürmet gösterdikleri bir bayramdır.

Birbirlerini ıslatmanın yanısıra, Songkran’ı kutlayan insanlar Wat’lara (Budist Tapınakları) giderek dua eder ve rahiplere yiyecek verirler. Yine bu bayramda evlerin önündeki ve tapınaklardaki Buda simgeleri esanslı sularla dikkatlice temizlenir. İnanışa göre bu temizlik yeni yılda iyi şans ve bolluk getirmektedir. Chiang Mai gibi bir çok şehirde Buda simgeleri sokaklarda tören şeklinde dolaştırılır ve insanlar üzerlerine su dökerek bir çeşit yıkama ritüeli gerçekleştirmiş olurlar. Tayland’ın Kuzeyinde insanlar bir sene boyunca ayaklarında taşıdıkları kirin karşılığı olarak mahallelerindeki tapınaklara ellerinde bir avuç kumla giderler. Bu kum Stupa (Budizm’de sıkça kullanılan bir simge) şeklinde rengarenk bayraklarla süslenmiş tepeler yapmak için kullanılır.

Görsel

Bazı insanlar Yılbaşı’nı kötü huylarından arınarak ve iyi şeyler yaparak geçirirler. Songkran temizlik ve yenilenme zamanıdır. Buda simgelerinin yanısıra bir çok Taylı evlerini de temizlerler.

Su dökme geleneği ilk olarak Buda simgelerinin yıkandığı suyu insanlara dökerek yapıldığı için insanlara saygı gösterme manasıyla çıkmıştır. Ailenin büyüklerine bu su yavaşça omuzlarından dökülür. Zamanla genç insanlar bu geleneği yılın en sıcak zamanında ferahlamak için birbirlerine su atarak değiştirmişler. Şimdiyse su savaşları ve yoldan geçen insanları kova kova sularla ıslattıkları gerçek bir şölene dönüşmüş durumdadır.

Dökülen sular, kötülüğü temizlemeyi sembolize eder ve bazen bitki özleri ve esansları içerir.

Songkran bir çok bölgede de genç kızların güzelliklerini ve becerilerini gösterdikleri ve izleyenler tarafından oylandıkları törenlerle kutlanır. Bu oylar bir anlamda maddi destek anlamına gelmektedir, zira seçtiğiniz kızın boynuna takacağınız kolyelerin sayısı kazananı belirler.
Görsel
Taycede “สวัสดีปีใหม่” (Sa-va-di pey-mai) genellikle yılbaşını kutlamak için söylenen kelimedir. Savadi aynı zamanda Merhaba ve Hoşçakal anlamında kullanılır. Pey yıl demek, mai yeni demektir. Bir başka tebrik cümlesi “สุขสันต์ปีใหม่” (suk-san pey-mai) ‘dir ve suksan “mutlu” anlamına gelir.

Ancak bir çok insan “Mutlu Songkran Günü” anlamına gelen “สุขสันต์วันสงกรานต์” (suk-san wan songkran) şeklinde kutlama yapar. Çünkü Pey-mai 1 Ocak olarak algılanmaktadır.

Songkran benzeri su festivalleri; Laos, Kamboçya, Burma, Çin’in Yunnan bölgelerinde ve Hindistanda kutlanmaktadır.

Uzakdoğu Gazetesi olarak hepinize şimdiden;

SUK-SAN WAN SONGKRAN!

Görsel